Przewodnik po stylach. Koźlak

O ile pewne style piwa dopiero niedawno zapuściły swoje korzenie na naszym rodzimym rynku, to inne, takie jak Jasne Pełne, piastują zaszczytne miejsca od lat. Jest też styl, który jako jeden z pierwszych stał się alternatywą dla morza identycznych lagerów, a co najważniejsze, na stałe zajął miejsce w piwnym repertuarze sklepów monopolowych. Mowa o piwie typu Koźlak, lub z niemieckiego, Bock.

Historia Koziego Łba

c7d67849e8886e6d7bd769971372dc0a

W skali światowej, jest to styl na tyle stary, że geneza jego nazwy dawno się już zatarła. Jak mówią niektóre źródła, piwo to narodziło się w XIV wiecznych Niemczech, w mieście Einbeck.

Z początku było to Ale, aczkolwiek styl ten, za sprawą browarników z Monachium, zmienił się w lagera. Ponadto ci wymawiali nazwę miasta, z którego pochodził koźlak, jako Ein Bock. I tak już się przyjęło.

Mnie akurat ta wersja nie przekonuje i skłaniam się ku pogańskim źródłom koziołka i cyklicznym oglądem czasu. Koźlaka tradycyjne warzyło się na przełomie roku, a więc okresie znaku koziorożca (22 grudnia – 20 stycznia). Stąd już tylko krok, aby po paru mocnych przecież Bockach, zdegradować dostojnego Koziorożca do Koźlaka. Poza tym, „chodźmy na koźlaka” czy „walnijmy po koźlaku” z pewnością brzmi lepiej niż „odczuwam predylekcję do konsumpcji koziorożca”.

6939426385_c2d6307936_o
9 kwietnia 1898 roku. Dzień Koźlaka w Kansas City, w którym brał udział m.in browar Anheuser-Busch

Ale czymże jest ten Koźlak?

Koźlak jest mocnym piwem dolnej fermentacji, o wyraźnej słodowości. Tradycyjnie warzony w zimę, podlega procesowi leżakowania dłużej niż typowy lager. Chmielowa gorycz jest zazwyczaj niska i nie powinna przysłaniać smaku słodów, dlatego Bocki są zazwyczaj niezbyt nachmielone. Kolor typowy dla koźlaka to różne odcienie brązu, aż do ciemnego bursztynu. Do warzenia tego piwa, zgodnie z historycznym zwyczajem, używa się słodu monachijskiego. Ponadto zacieranie powinno odbywać się metodą dekokcyjną. Oznacza to, że trzecią część zacieru zagotowuje się w oddzielnym garnku, a następnie wlewa z powrotem do gara z resztą zacieru. Rytuał ten można powtarzać kilkukrotnie.

c3413d5c44633c5e64140e42e1c06ff3

Rodzaje Koźlactwa

Ale Koźlak Bockowi nierówny. Dlatego wyróżniono różne style koźlaków. Spośród nich, poza oczywiście tradycyjnym koźlakiem, napopularniejsze są poniższe cztery. Koźlak Majowy warzony jest pod koniec roku aby następnie leżakować całą zimę. Ma jaśniejszy kolor, słabszą słodowość i wyraźniejsza chmielowość od tradycyjnej wersji. Moc waha się w okolicach 7% alkoholu. Weizenbock czyli koźlak pszeniczny, jest mocnym, często ciemnym piwem pszenicznym, o zawartości alkoholu tradycyjnej dla rogatych napitków, a więc 7%. Koźlak Lodowy, jest najmocniejszym spośród Bocków. Uzyskuje się go poprzez zamrażanie piwa, a następnie usuwanie z niego lodu. Dzięki temu uzyskujemy coś na kształt skoncentrowanego piwa o zawartości alkoholu w okolicach od 9% do 13%.
0ba706709d9548c998f545463d574831Podwójny Koźlak znany również jako Doppelbock, jest po prostu mocnym koźlakiem, uwarzonym jako pierwszy przez zakon Paulinów. Nazwali oni swoje piwo Salvator, co stało się dla wielu browarów wyznacznikiem stylu. Dlatego swoje piwa nazywano odtąd tak, aby kończyły się na –ator. Stąd Consecrator, Optimator czy Devastator. Podwójny Koźlak zawiera do 12% alkoholu i podobnie jak inne koźlaki, charakteryzuje się wyraźną słodowością i znikomą chmielowością. Co ciekawe, piwo to było dozwolone w czasie postu, jako substytut stałego pokarmu. No ciekawe jak gorliwie mnisi się modlili po wypiciu mocnego piwa na pusty żołądek.

Poniżej Koźlak Lodowy, tak zwany Eisbock:

eisbock

Skoro już tak dużo wiemy o Koźlaku, to pozostaje jeszcze pytanie. Który z szeroko dostępnych na naszym rynku koźlaków jest najlepszy? I na to pytanie mamy odpowiedź. Ale to już temat na osobny wpis, który możecie przeczytać tutaj.

A na koniec wpisu prezentujemy najciekawsze etykiety piw typu Bock.

Koźlak czekoladowy. Mamy tylko nadzieję że dodatkowy składnik nie ma za zadanie jedynie ukryć alkoholu:

Chocolate-Bock
e9502884c251fa872f9f074fa66bb0b0

Ktokolwiek ujeżdża kozła na powyższym obrazku, z pewnością ma spory zapas piwa i nie martwi się, że cokolwiek mu się uleje:

9041148464d3351c5145545d07b69715

Wspomniany już -ator, czyli The Devastator:

4315587b20fd41e81f9b8260fcc3d618

Koźlak skrytobójca obala Związek Radziecki:

398a89c5fe9af7e2bfe7998b0753445e

Satyr za młodu ujeżdżał kozę piekieł:

7ac292a4fb1a1232fffc63b215c9014d

Po prostu ładne zdjęcie Bocka z browaru Spoetzl:

1b78dff712dbe6369746483680142789

źródła:
beeradvocate.com
germanbeerinstitute.com
beer.about.com

zdjęcia:
pinterest.com